Svigrúmið ætlaða og umrædda - hvort viljum við styðja við velferðarkerfið eða auðmennina?

Þessi hugleiðing félaga míns á fésbókinni varð mér í dag tilefni til hugleiðingar:

"smá pólitík...mér finnst ótrúlega áhugavert að sjá ýmsar þær hugmyndir sem hafa komið fram í núverandi kosningabaráttu, mörg framboðanna og þá helst þau nýju hafa komið með virkilega áhugaverðar hugmyndir til lausnar ýmsum vanda hér, hugmyndir sem verður að taka alvarlega og til raunverulegrar íhugunar...annað sem mér hefur einnig fundist virkilega áhugavert og í raun líka alvarlegt að ekki sé búið að taka á er það svigrúm til ýmissa leiðréttinga sem m.a. forsvarsmenn Samfylkingar og VG segja að sé til staðar en hafa ekki nýtt sér í sinni stjórnartíð....það er mjög alvarlegt mál að nota ekki það svigrúm sem til er þegar ástand margra er jafn erfitt og það er í raun...þessar yfirlýsingar segja okkur einnig að forsvarsmenn núverandi ríkisstjórnar hafa ýtrekað verið að ljúga að okkur á kjörtímabilinu."

 Margir frambjóðendur hafa undanfarið rætt fjálglega um peningana sem að á að nota til hinna ýmsu aðgerða. "Svigrúmið" sem að nýta eigi til að lækka skuldir tímabundið (vegna þess að verðbólgan mun hækka við aðgerðina og hækka aftur lánin á skömmum tíma).

Staðreyndin er hins vegar sú að þetta svigrúm er ekki til og verður ekki til nema að fjölmargir hlutir gangi upp fyrst. Mér finnst það hins vegar vera í besta falli siðleysi og á mörkum óheiðarleika að vera að lofa þessum fjármunum á þessu stigi.

Ég svaraði félaga mínum: 

"Svirúmið er ekki til, heldur er mögulegt að það sé hægt að skapa það með uppkaupum á kröfum á afskriftum.
Á meðan að það er ekki í hendi vill Samfylkingin ekki lofa neinu út á það - mér finnst það heiðarleg nálgun.
Set stórt spurningamerki við það að vera að lofa einhverju inn í hagkerfið án þess að sjá hvort að það gangi yfir höfuð upp.

Til þess að fléttan gangi upp þarf:
1. Fjármögnun fyrir uppkaupum
2. Samþykki kröfuhafa á afslætti (afskriftum)
3. Kaupanda að hlut ríkisins í bönkunum

Full margt sem getur klikkað þarna til þess að ég myndi lofa einhverju án þess að sjá fyrir endann á ferlinu"

 

Auk þessara vangavelta stendur síðan eftir umræðan um í hvað eigi að nota fjármagnið ef svigrúmið myndast. Hvaða leið sé þjóðhagslega hagkvæmust. Það er alls ekki sjálfgefið að nýta peningana til þess að styðja enn betur við þá sem best standa, eins og tillögur Framsóknarflokksins munu í raun gera.

Ef þú þarft að velja á milli þess t.d. að halda opnum bráðadeildum á Landsspítalanum eða að niðurgreiða lán auðmanna - hvað myndirðu velja?

Afskriftir fyrir þá sem best hafa það?

Framsókn hey-millanna 

Sá þessi yfirskrift og fannst hún bæði fyndin og viðeigandi. Bið þá Framsóknarmenn sem að ég þekki til og ber virðingu fyrir afsökunar á þessu glensi. Finnst þó mikið til í þessu af nokkrum ástæðum.

Hey er skírskotun í bændurna og millarnir þeir sem að flokkurinn hefur skapað. Það er í gegnum klíkuskap og þá með í raun svikum við þjóðina, fært auðlindir og ríkisfyrirtæki í fangið á þeim. 

En þetta er líka kaldhæðnislega rétt þegar það er sett í samhengi við það hverjum almennar skuldaleiðréttingar muni nýtast best. Það er nefnilega enginn jöfnuður eða raunverulegt réttlæti til handa almenningi sem um er að ræða. Seðlabankinn gerði góða faglega úttekt á þessu og komst að þeirri niðurstöðu að langstærsti hluti fjármagnsins færi til þeirra sem yfirburða best standa og það á kostnað allra. Jú, á kostnað allra!
Sjá bls. 91 í skýrslu Seðlabankans hér  sem og góða umfjöllun Vilhjálms Þorsteinssonar um sama mál hér.

Svigrúmið sem að skapast mögulega við uppkaup og afskriftir skulda er nefnilega bara hægt að nýta einu sinni. Það er okkar að velja hvort að við viljum að það komi til almennings alls í gegnum ríkissjóð - eða hvort að stærstur hluti fjármagnsins renni í vasa auðmanna. Bestu vina aðal. 

Ég er búinn að tala við fjölmarga vini og kunningja undanfarnar vikur um þessi mál. Eðlilega, þetta liggur flestum þungt á hjarta. Mér finnst það hins vegar gríðarlega vont að flestir þeir sem ég tala við gera sér enga grein fyrir því að þessi leið sem Framsóknarflokkurinn boðar (að setja í nefnd reyndar) mun kosta flest okkar mun meira en hún skilar.

Er það ástæðan fyrir því að þú ætlar að kjósa Framsókn? (Ef þú ert í þeim hópi)

Ég er ekki til í að skerða meira þjónustu við aldraða, heilbrigðiskerfið eða menntamálin vegna þessa. Hvar ert þú til í að skera niður vegna kostnaðaraukans fyrir ríkissjóð?

Eigum við ekki frekar að skapa öllum jöfn tækifæri en sama rétt fyrir alla?

 

Hvers vegna ég ætla að kjósa Samfylkinguna

Undanfarnar vikur hafa verið í mörgu dramatískar í pólitíkinni og aldrei hafa fleiri kostir verið í boði. Lýðræðisveisla kalla margir glaðir í bragði, en ég er bara hreint ekki viss. Það er nefnilega ekki mitt mat eftir reynsluna af pólitískri þátttöku frá því að ég hóf fyrst að taka þátt í pólitísku starfi í aðdraganda kosninganna 2007 og við undirbúning að stofnun Íslandshreyfingarinnar.
Síðan þá hef ég verið mjög virkur þátttakandi í pólitísku starfi. Var einn af stofnendum hóps sem kallaði sig Lýðveldisbyltinguna og var mjög virkur í umræðunni frá því í október 2008 og fram til stofnunar Borgarahreyfingarinnar. Er einn af stofnendum Borgarahreyfingarinnar og síðar varaþingmaður Hreyfingarinnar. Tók þátt í Reykjavíkurframboðinu í síðustu sveitarstjórnarkosningum og samþykkti að vera með í því starfi vegna þess að ég óttaðist að það kæmi ekkert nýtt fram til þess að storka valdablokkunum í borginni, sem að höfðu síðustu árin þar á undan verið í stöðugri baráttu um völd á kostnað borgarbúa og ég hélt satt best að segja nánast alveg fram á síðustu stundu að Besti og Jónsi væru bara að grínast. Hefði glaður kosið þau og barist með þeim hefði ég átt þess kost og gert mér grein fyrir því með betri fyrirvara að þeim væri fyllsta alvara.
Fyrir rúmu ári hóf ég síðan þátttöku í starfi Félags Frjálslyndra Jafnaðarmanna fyrir forvitnissakir vegna fjölda áhugaverðra funda og uppákoma sem að þau stóðu fyrir og endaði í framhaldinu á landsfundi Samfylkingarinnar sem einn af landsfundarfulltrúum FFJ.
Þannig að já, ég hef öðlast mikla reynslu undanfarin ár af pólitík á ýmsum ólíkum stöðum.

Hvers vegna að taka þátt í stjórnmálum?
Þátttakendur í pólitísku starfi og argaþrasi eiga það allir sameiginlegt að hafa einlægan áhuga á því að hafa áhrif á samfélagið sem við búum í. Fólk hefur eðlilega ýmsar skoðanir og markmið og mismunandi sýn á hvað er landanum fyrir bestu, en allir sem að ég hef kynnst í þessu brölti eiga þennan einlæga áhuga á því að hafa áhrif til góðs sameiginlegan. Mörgum okkar finnst á stundum erfitt að sjá hvernig undirlægju háttur við tiltekna valdahópa geti hjálpað almenningi, en ég trúi því að þeim sem trúa á þá leið sé jafn mikið alvara og okkur hinum. Ég er bara mjög ósammála þeim um leiðina að sama markmiðinu, sem að er almenn velsæld, gleði og hamingja af því að vera íbúi á þessari plánetu allsnægta.
Það liggur fyrir að jörðin hefur til að bera margfalt meira af auðlindum og næringu en við þurfum í dag til þess að lifa af og trúi því sjálfur að við náum ekki að skapa jöfnuð, almenna velsæld og sjálfbæran heim án þess að horfa á hann sem heild. Margir eru mér þar ósammála og um það snýst pólitíkin að miklu leyti. Það er átök um hvernig beri að deila manna á millum þessum auði sem umhverfið okkar gefur af sér, sem og hvort að það eigi að vera einkamál hverrar þjóðar fyrir sig hvernig farið er með þau eða sameiginlega ábyrgð okkar allra sem búum hér saman í einu og samstæðu vistkerfi.
Það geta nefnilega allir íbúar jarðar búið við velsæld ef við bara veljum það saman og setjum samhygð á oddinn.

Virkt lýðræði og valddreifing
Ég fíla lýðræði - ég trúi því að það sé besta færa leiðin að því að taka sameiginlegan ákvarðanir sem nýtast heildinni best og skapi á endanum réttlátara samfélag og auki vald. Flest þau sem að ég hef talað við undanfarin ár um pólitík eru mér sammála um það að lýðræðið er meira og sterkara eftir því sem að koma fleiri að ákvörðunartökunni. Þetta á við hvort sem er stórum málum og hópum eða minni einingum. Virk þátttaka margra eykur valddreifinguna og skapar oftast meiri sátt um niðurstöður.

Samfylkingin
Ég hef hvergi hingað til tekið þátt í lýðræðislegra starfi en ég hef upplifað innan Samfylkingarinnar. Aðdragandinn að landsfundinum var hrein lýðræðisveisla, þar sem að öllum málum var dreift snemma út til allra aðildarfélaga fylkingarinnar, aðildarfélagar skoðuðu þau ítarlega og fjölluðu um þau í vinnuhópum og skiluðu síðan inn tillögum til úrbóta þar sem að þeim fannst það eiga við og tóku undir annað.
Landsfundinn sátu síðan ríflega 1100 manns og hann var því fyrir mér ekki minni lýðræðisveisla en aðdragandinn að honum.
Sjá má meira um hann á www.landsfundur.is
Það státa fleiri flokkar af slíku starfi, en rannsóknir á því hversu stór hluti af samþykktum landsfundar rataði í raun inn í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar sem og var framfylgt, sýndu fram á að yfirgnæfandi meirihluti þeirra rataði alla leið í gegn. Ég hef ekki séð aðra flokka státa af því í sínu starfi.

Stjórnarskrármálið
Stjórnarskrármálið og afgreiðsla þess undir forystu Guðmundar Steingrímssonar og Róberts Marshall frá Bjartri Framtíð og Árna Páls Árnasonar var mér mikil vonbrigði. Afgreiðsla þess var að mínu mati þvert á ályktun landsfundarins um sama mál, þar sem að ályktað var að ríkisstjórninni bæri að klára málið á nýloknu þingi.
Ég var og er enn ósammála því mati að þessi afgreiðsla hafi verið farsælasti leikurinn í stöðunni eins og hún lá fyrir og hef syrgt niðurstöðuna mjög og var orðinn á því fyrst að skila auðu í vor og svo að kjósa þá heldur Pírata en að skila auðu. Þau vilja a.m.k. auka aðkomu almennings að ákvörðunum sem og berjast fyrir því að leiða stjórnarskrármálið til lykta á komandi kjörtímabili.
Það er hins vegar svo að Píratar eru mjög ung hreyfing sem að á eftir að slíta barnsskónum og þroska starfið sitt. Okkur þyrstir svo mörg í eitthvað nýtt og ferskt, eitthvað öðruvísi en argaþrasið sem að við höfum alist upp við á Alþingi. Reynsla mín af starfinu með Borgarahreyfingunni og síðan Hreyfingunni hefur kennt mér það að nýtt og ferskt er samt hreint ekki endilega nein lausn. Fréttir undanfarna daga af Pírötum hafa minnt mig hressilega á það aftur.
Stjórnarskrármálið er áfram fyrir mér allra mikilvægasta mál sem að liggur fyrir - ég trúi því að það sé engin manneskja betur til þess fallin að berjast fyrir því áfram en Valgerður Bjarnadóttir, en hún hefur sýnt af sér mikinn karakter og elju við að berjast fyrir því. Já og til þess fékk hún dyggan stuðning frá þingflokki Samfylkingarinnar. Samstaða þeirra, kraftur og vilji var ein meginástæða þess að ég hafði áhuga á því að skoða starfið þar innandyra betur.
Til þess að Valgerður geti haldið keflinu á lofti áfram með vonandi dyggum stuðningi eigin flokkssystkina sem og okkar allra sem að berum ástríðu fyrir því að klára málið, verðum við að tryggja henni sæti á þingi áfram.
Ég hef fulla trú á því að Samfylkingin sé stærri en formaðurinn einn og að hann sé aðeins einn af hópnum. Ef hann fer aftur og jafnvel ítrekað gegn niðurstöðum lýðræðislegra niðurstaðna fylkingarinnar eru litlar líkur á því að hann verði langlífur leiðtogi.

Það er nóg fyrir af dramatík, geðshræringu og skorti á félagslegum þroska á Alþingi í dag.
Nýtt og ferskt er svolítið eins og villidýr. Það getur verið mjög kraftmikið og komið miklu í verk, en um leið er erfitt að henda reiður á það hvað muni gerast í raun. Hvort að krafturinn muni nýtast eða jafnvel fara að miklu leyti í innri baráttu og rifrildi.
Mér finnst nóg komið af geðshræringu á Alþingi - nægur skortur á félagslegum þroska þar og tel ekki á hann bætandi. Ég ber mikla virðingu fyrir Birgittu Jónsdóttur og þykir sömuleiðis afar vænt um hana. Hún er falleg og einlæg baráttu manneskja og full þörf á því að hafa hana áfram á þingi. Mér þykir hins vegar bæði ungur strúktúr Píratanna sem og öfgafullar yfirlýsingar sumra þeirra og gremja vera eitthvað sem að ég get ekki stutt. Yfirlætið sem birtist síðan í framkomu oddvita þeirra í Reykjavík norður er sömuleiðis fyrir mér skýrt dæmi um eitthvað sem að við þurfum ekki meira af á Alþingi. Það er þar fyrir yfirdrifið nóg af fólki sem er svo sannfært um réttmæti eigin skoðana að þeir sem eru þeim ósammála eru að þeirra mati hreinlega fávísir.
Ég hef fulla trú á því að Píratar eiga eftir að vaxa og þroskast til hins betra. Fyrir mig þurfa þeir hins vegar lengri tíma áður en að þeir verða mögulega raunverulegur valkostur fyrir mig til þess að kjósa.
Ég ber sömuleiðis mikla virðingu og væntumþykju til Þórs Saari og Margrétar Tryggvadóttur, en hef ekki haft trú á Dögun sjálfur um nokkra hríð og er persónulega mótfallin almennum leiðréttingum skulda héðan af. Tækifærið sem að við höfðum til þess að fara í þær aðgerðir án þess að þurfa að sækja peningana inn í kerfið sjálft, án þess að þurfa að skera niður í velferðarkerfinu eða annarsstaðar til þess að sækja peninginn - er að mínu mati liðið hjá.


Sem sagt, ég ætla að kjósa Samfylkinguna fyrst og fremst vegna þess að:

• Samfylkingin er lýðræðislegasta hreyfing sem að ég hef tekið þátt í
• Meginmarkmiðin eru að berjast fyrir jöfnuði og jafnrétti
• Samfylkingin er þroskaður stór hópur sem að byggir á reynslu og hefðum og valddreifingu
• Ég er jafnaðarmaður og treysti Samfylkingunni best til þess að berjast fyrir jafnaðarstefnunni áfram 

Hvað svo sem þú gerir - ekki skila auðu.